Задграничен лист на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација Софија, 1903 година
Библиографски податоци
Наслов: Весник „Автономија“
Карактер: Задграничен лист на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација
Место на издавање: Софија
Година на издавање: 1903
Броеви: 3
Главен уредник: Тома Карајовов
Кратка библиографска белешка:
„Автономија“ е периодично издание на ВМОРО, објавено во Софија во август 1903 година, непосредно во текот на Илинденското востание. Весникот бил наменет за информирање на јавноста за положбата во Македонија, за целите на Организацијата и за текот на востаничките настани.
Краток опис
Весникот „Автономија“ е задгранично периодично издание на ВМОРО, објавено во Софија во август 1903 година, во самиот тек на Илинденското востание.
Неговата главна задача била да ја информира јавноста за целите на Организацијата, положбата во Македонија и развојот на востаничките настани. Во трите објавени броја се застапени декларации, политички ставови и информации за текот на востанието.
Особено значајно е што весникот се појавува во момент кога Организацијата настојувала своите позиции и барања да ги претстави и пред пошироката јавност, вклучително и надвор од Македонија.
Поради тоа, „Автономија“ претставува важен непосреден извор за начинот на кој ВМОРО јавно ги формулирала своите цели и го претставувала Илинденското востание во 1903 година.
Содржина на весникот
Во трите броја на „Автономија“ се објавувале материјали непосредно поврзани со Илинденското востание и со јавните позиции на ВМОРО:
- декларации и официјални ставови на Организацијата;
- известувања за текот на востанието и состојбите во различни краишта;
- политички прилози за целите на борбата и барањата за автономија;
- информации за репресии, судири и положбата на населението;
- апели и обраќања кон јавноста;
- материјали наменети за претставување на македонското прашање пред европската и пошироката меѓународна јавност.
Особено значајна е декларацијата објавена во првиот број, со која задграничните претставници на ВМОРО јавно ги изложиле ставовите и целите на Организацијата во моментот на востанието.
Значење на весникот
Весникот „Автономија“ има особена историска вредност затоа што е создаден и објавуван непосредно во текот на Илинденското востание, во момент кога ВМОРО настојувала јавно да ги објасни своите цели и да информира за настаните во Македонија.
Како задграничен орган на Организацијата, весникот овозможува непосреден увид во официјалните ставови, политичкиот јазик и начинот на кој ВМОРО го претставувала востанието пред пошироката јавност.
Посебна вредност имаат декларациите, известувањата и апелите, бидејќи тие се создадени во самото време на настаните и затоа претставуваат значаен извор за проучување на јавната и политичката активност на Организацијата во 1903 година.
„Автономија“ е важен извор и за разбирање на обидите на ВМОРО македонското прашање да го претстави пред европската јавност и да обезбеди пошироко политичко внимание за состојбите во Македонија.
Дигитална достапност и извор
Дигитализирани примероци од трите броја на весникот „Автономија“ се достапни преку Библиотека „Струмски“, каде што можат да се прегледуваат оригиналните страници и содржината на изданието.
Дигиталните примероци овозможуваат непосреден пристап до декларациите, известувањата и другите текстови објавени во текот на Илинденското востание во 1903 година.
Извор: Библиотека „Струмски“ – дигитализирани броеви од весникот „Автономија“.