Ванчо Србаков

Ванчо Србаков е роден во селото Вранештица, Кичевско. Уште како млад заминал во Бугарија, каде што извесно време работел како фурнаџија. Иако живеел далеку од родниот крај, останал длабоко поврзан со македонската ослободителна борба и со развојот на револуционерното движење.

Во април 1903 година, во Софија, вооружил своја чета и со неа заминал во Македонија, каде што се вклучил во подготовките за претстојното Илинденско востание во Кичевскиот револуционерен реон.

На Смилевскиот конгрес, одржан во мај 1903 година, Ванчо Србаков бил избран за член на Кичевското раководно тело, што претставувало признание за неговите организаторски способности и углед меѓу револуционерите.

За време на Илинденското востание зел активно учество во вооружените дејства во Кичевско. Заедно со четите на Лука Џеров, Атанас Мицков и другите востанички војводи, учествувал во нападот врз Кичево, една од најзначајните акции во овој револуционерен реон.

По задушувањето на Востанието се повлекол во Софија, но не останал долго надвор од Македонија. Повторно се вратил како четник во четата на Георги Поп Христов, продолжувајќи ја револуционерната борба во Кичевско.

Последната борба ја водел на 24 април 1905 година, кога заедно со војводата Христо Узунов и нивните соборци бил опколен од бројна османлиска војска кај селото Цер, Кичевско. Во нерамноправната борба, Ванчо Србаков храбро се борел до последниот момент и загинал заедно со Христо Узунов и останатите револуционери, оставајќи пример на пожртвуваност и верност кон идеалите на Организацијата.

Хронологија

Роден – Во селото Вранештица, Кичевско.

Млади години – Заминува во Бугарија, каде што работи како фурнаџија.

Април 1903 – Во Софија формира своја чета и заминува во Македонија.

Мај 1903 – На Смилевскиот конгрес е избран за член на Кичевското раководно тело.

1903 – Учествува во Илинденското востание и во нападот на Кичево.

По 1903 – Се повлекува во Софија, а потоа повторно се враќа во Македонија со четата на Георги Поп Христов.

24 април 1905 – Загинува во борба со османлиската војска кај селото Цер, Кичевско, заедно со Христо Узунов.

Историско значење

Ванчо Србаков е еден од истакнатите кичевски војводи на ВМОРО, кој активно учествувал во подготовките и во текот на Илинденското востание. Како член на Кичевското раководно тело, водач на сопствена чета и учесник во нападот на Кичево, дал значаен придонес во револуционерната борба во Кичевскиот револуционерен реон.

Неговата херојска смрт, заедно со Христо Узунов и нивните соборци кај селото Цер во 1905 година, останува еден од најсветлите примери на саможртва и верност кон идеалите на македонското националноослободително движење.