Софрониј Стојанов

Софрониј Стојанов е роден на 8 октомври 1871 година во селото Цер, Кичевско. Основното образование го започнал во родниот крај, а подоцна се преселил во Бугарија, каде што го завршил Военото училиште во Софија во 1892 година и бил произведен во чин потпоручник. Служел во Бугарската армија, каде што напредувал до чин поручник. (Македонска Енциклопедија)

Во 1900 година ја напуштил воената служба и се ставил на располагање на Врховниот македонски комитет, на чие чело тогаш бил Борис Сарафов. Во декември истата година бил испратен во Солун за да ја испита состојбата во Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација (ВМОРО) и да воспостави врски со нејзините раководители. Во текот на 1901 година дејствувал како војвода во Малешевско, Горноџумајско и Кичевско. (Македонска Енциклопедија)

Во март 1902 година, во Малешевско, се сретнал со Гоце Делчев, при што разговарале за односите меѓу ВМОРО и Врховниот комитет. По оваа средба, Софрониј Стојанов ја ставил својата чета на располагање на ВМОРО, покажувајќи ја својата подготвеност за заедничка борба против османлиската власт.

Во текот на 1902 и почетокот на 1903 година продолжил да дејствува во Горноџумајско, организирајќи чети, собирајќи оружје и подготвувајќи го населението за претстојната вооружена борба. Со своето воено образование и искуство претставувал еден од најспособните војводи во овој крај. (Македонска Енциклопедија)

На 15 април 1903 година, кај селото Габрово, Горноџумајско, неговата чета била опколена од бројна османлиска војска. Во жестоката борба Софрониј Стојанов херојски загинал, само неколку месеци пред избувнувањето на Илинденското востание. Неговата смрт претставувала голема загуба за македонското револуционерно движење. (Македонска Енциклопедија)

Хронологија

8 октомври 1871 – Роден во с. Цер, Кичевско.

1892 – Завршува Воено училиште во Софија и станува потпоручник.

1900 – Ја напушта воената служба и се приклучува на Врховниот македонски комитет.

1901 – Војвода во Малешевско, Горноџумајско и Кичевско.

Март 1902 – Се среќава со Гоце Делчев и ја става својата чета на располагање на ВМОРО.

15 април 1903 – Загинува во борба кај селото Габрово, Горноџумајско. (Македонска Енциклопедија)

Историско значење

Софрониј Стојанов останува запаметен како истакнат војвода и искусен офицер кој своето воено знаење го ставил во служба на македонското ослободително дело. Иако својата револуционерна дејност ја започнал во редовите на Врховниот македонски комитет, по средбата со Гоце Делчев воспоставил соработка со ВМОРО, придонесувајќи за заедничката борба против османлиската власт. Неговата погибија во април 1903 година го вбројува меѓу револуционерите кои не го дочекале Илинденското востание, но со својата дејност ги поставиле темелите за неговото избувнување. (Македонска Енциклопедија)