Смиле Војданов

Детство, образование и револуционерна дејност

Смиле Војданов е роден на 1 февруари 1872 година во селото Лактиње, Охридско (денес во Општина Дебрца). Основното образование го започнал во родното село, а потоа учел во манастирот „Св. Богородица Пречиста“ кај Кичево, каде што неколку години бил ѓакон. По напуштањето на манастирот работел како учител во родното село, а подоцна и како анџија во селото Сливово. (Македонска Енциклопедија)

Во 1897 година се приклучил на Македонската револуционерна организација, откако со нејзините цели го запознале Христо Узунов и Методи Патчев. Најнапред бил четник во четата на својот соселанец Дејан Димитров, а подоцна станал реонски војвода во Дебрца, каде што работел на формирање месни комитети, организирање чети и подготовка на населението за вооружена борба. (Македонска Енциклопедија)

За време на Илинденското востание во 1903 година, Смиле Војданов бил еден од главните раководители на востаничките сили во Дебрца. Заедно со Дејан Димитров успешно организирал повеќе борби против османлиската војска, покажувајќи исклучителна храброст и организациски способности. И по задушувањето на Востанието останал доследен на идеалите на Организацијата. (Македонска Енциклопедија)

По неуспехот на Востанието извесно време престојувал во Бугарија, а во 1905 година повторно влегол во Македонија со чета, продолжувајќи ја револуционерната дејност. За време на Балканските војни учествувал како доброволец во Македонско-одринското ополчение, а по поделбата на Македонија повторно се вклучил во борбата, особено во Охридскиот крај. (en.wikipedia.org)

По Првата светска војна емигрирал во Соединетите Американски Држави, каде што се населил во Понтијак, Мичиген. Таму станал еден од најистакнатите дејци на македонската емиграција. Во 1929 година учествувал во основањето на првата Македонска прогресивна група, а во 1931 година бил избран за претседател на Македонскиот народен сојуз во САД и Канада. Преку својата долгогодишна работа придонел македонското прашање да стане познато меѓу американската јавност и институции. (Македонска Енциклопедија)

По Втората светска војна ја поздравил создавањето на македонската држава во рамките на федеративна Југославија и активно учествувал во собирањето хуманитарна помош за татковината. До крајот на животот останал активен меѓу македонската емиграција. Починал на 4 март 1958 година во Понтијак, Мичиген, САД. (Македонска Енциклопедија)

Хронологија

1 февруари 1872 – Роден во с. Лактиње, Охридско.

1892 – Учител во родното село.

1897 – Станува член на Македонската револуционерна организација.

1903 – Реонски војвода во Дебрца и учесник во Илинденското востание.

1905 – Повторно навлегува во Македонија со револуционерна чета.

1912–1913 – Учесник во Балканските војни.

По 1918 – Се иселува во САД.

1929 – Учествува во основањето на Македонската прогресивна група во Понтијак.

1931 – Избран за претседател на Македонскиот народен сојуз во САД и Канада.

4 март 1958 – Починува во Понтијак, Мичиген.

Историско значење

Смиле Војданов се вбројува меѓу најзначајните илинденски војводи во Охридско и меѓу најистакнатите дејци на македонската емиграција во Соединетите Американски Држави. Како реонски војвода во Дебрца, учесник во Илинденското востание и долгогодишен претседател на Македонскиот народен сојуз, тој дал значаен придонес и во вооружената борба за слобода на Македонија и во зачувувањето на македонската национална идеја меѓу иселениците. Неговиот живот претставува редок пример на револуционер кој речиси шест децении останал верен на македонската кауза. (Македонска Енциклопедија)