Скрип – Како беше уништена четата на Гоце Делчев

Во соопштенијата на атинскиот весник Скрип четата на Гоце Делчев беше детално опишана на 10 мај 1903 година со телеграфски извештај за борбата кај Баница.

Весникот наведува дека информациите биле испратени телеграфски од грчкиот конзул во Серес, што му дава посебна вредност на написот како непосреден грчки дипломатски поглед на настанот.

Според дипломатскиот извештај објавен во Скрип четата на Гоце Делчев пристигнала во селото Баница во близина на Серес, каде што привлекла повеќе млади луѓе и се подготвувала за понатамошно дејствување.

Следното утро присуството на четата било откриено, по што османлиските воени единици во регионот добиле известување и започнале потера. По пристигнувањето на засилувања од Серес, селото било опколено.

Четниците одбиле да се предадат и започнала жестока борба. Во извештајот се наведува дека тие употребувале огнено оружје и бомби, додека османлиската војска постепено го стегала обрачот.

Во текот на судирот биле убиени повеќе членови на четата, меѓу кои и Гоце Делчев. Дел од неговите соборци успеале да се извлечат, а по нив продолжила потерата.

„Скрип“ пишува и дека кај загинатите биле пронајдени документи на Организацијата, топографска карта на Серскиот и Драмскиот крај и опис на железничката линија.

Овој напис треба да се чита внимателно. Тој ја пренесува грчката официјална перспектива на настанот и содржи оценки и тврдења кои не треба автоматски да се прифатат како непристрасна реконструкција на борбата. Сепак, претставува значаен извор за начинот на кој грчкиот печат и дипломатските кругови го претставувале Делчев непосредно по неговата смрт.

Ова сведоштво пренесува непосреден грчки дипломатски поглед на настаните, што му дава посебна архивска вредност на текстот. Деталните описи објавени во весников за тоа како Скрип четата на Гоце Делчев ја прикажува во борбата кај Баница откриваат колку внимателно грчките конзулати ја следеле ситуацијата на теренот.

Истражувачите на македонската историја ги истакнуваат овие документи како значаен извор за реконструкција на судирот со османлиските воени единици и последиците за локалното население.

Извор

Σκριπ (Скрип), „Πως εξωντώθη το σώμα του Δέλτσεφ“ – „Како беше уништена четата на Делчев“, Атина, бр. 2765, 27 април / 10 мај 1903, стр. 3–4.

Никола Минов, „Убиството на Гоце Делчев во странскиот печат од мај–јуни 1903 г.“, Историја / Journal of History, год. LIV, бр. 2, Скопје, 2019.