Павел Поцев Шатев е роден на 15 јули 1882 година во Кратово. Основното образование го завршил во родниот град, а потоа учел во прогимназијата во Скопје и во Солунската егзархиска гимназија, каде што се вклучил во револуционерното движење. Уште како ученик стапил во контакт со членовите на ВМОРО, а подоцна станал член на револуционерната група Гемиџии. (Македонска Енциклопедија)
Во почетокот на 1903 година, заедно со останатите гемиџии, учествувал во подготовките на Солунските атентати, чија цел била да го привлечат вниманието на европската јавност кон тешката положба на Македонија под османлиска власт. На 29 април 1903 година го минирал и го потопил францускиот патнички брод „Гвадалкивир“ во Солунското пристаниште. Акцијата предизвикала голем одек во Европа и претставувала една од најпознатите револуционерни акции во историјата на македонското ослободително движење. (Македонска Енциклопедија)
По атентатите бил уапсен, осуден на смрт, но казната подоцна му била заменета со доживотна робија. Бил испратен во озлогласениот затвор во Фезан (денешна Либија), каде што минал повеќе од пет години во исклучително тешки услови. По Младотурската револуција во 1908 година бил амнестиран и ослободен. (Македонска Енциклопедија)
По ослободувањето се запишал на Правниот факултет, а студиите ги завршил на Софискиот универзитет. Потоа работел како адвокат, публицист и политички деец, останувајќи активно вклучен во македонското национално движење. Во меѓувоениот период бил меѓу истакнатите дејци на ВМРО (Обединета), застапувајќи ја идејата за автономна и обединета Македонија. (Македонска Енциклопедија)
За време на Втората светска војна бил уапсен од бугарските власти поради својата политичка дејност и во 1942 година бил осуден на петнаесет години затвор. По политичките промени во Бугарија во септември 1944 година бил ослободен и се вратил во Македонија. (Македонска Енциклопедија)
По ослободувањето бил избран за член на Президиумот на АСНОМ и за повереник за правосудство во првата македонска влада. Подоцна, поради несогласувања со тогашното државно раководство и неговата поддршка на Резолуцијата на Информбирото, во 1949 година бил уапсен и интерниран во Битола, каде што ги поминал последните години од животот. (Македонска Енциклопедија)
Павел Поцев Шатев починал на 30 јануари 1951 година во Битола.
⸻
Книги и литература
- „Солунскиот атентат и заточениците во Фезан“ – неговото најпознато мемоарско дело, во кое ги опишува Солунските атентати, судењето, заточеништвото во Фезан и судбината на гемиџиите.
- Повеќе публицистички статии и мемоарски записи посветени на македонското револуционерно движење и националното прашање. (Македонска Енциклопедија)
⸻
Хронологија
15 јули 1882 – Роден во Кратово.
1900 – Станува член на револуционерната група Гемиџии.
29 април 1903 – Учествува во Солунските атентати со потопувањето на францускиот брод „Гвадалкивир“.
1903 – Осуден на смрт; казната е заменета со доживотна робија во Фезан.
1908 – Амнестиран по Младотурската револуција.
1912 – Ги завршува студиите по право.
1944 – Станува член на Президиумот на АСНОМ и повереник за правосудство.
1949 – Уапсен и интерниран.
30 јануари 1951 – Починува во Битола.
⸻
Историско значење
Павел Поцев Шатев е една од најзначајните личности на македонското револуционерно движење. Како гемиџија, учесник во Солунските атентати, долгогодишен политички деец, публицист и мемоарист, оставил длабока трага. во историјата на Македонија. Неговите спомени за гемиџиите и за заточеништвото во Фезан претставуваат едни од највредните сведоштва за револуционерната борба на почетокот на XX век. (Македонска Енциклопедија)