Никола Каранџулов

Никола Каранџулов е роден во 1880 година во Прилеп. Основното и средното образование ги стекнал во Прилеп, Битола и Ќустендил, а Педагошкото училиште го завршил во Загреб.

По завршувањето на образованието се вратил во Македонија и целосно се посветил на револуционерната дејност. Во Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација (ВМОРО) се приклучил уште во 1898 година.

Во учебната 1898–1899 година, како учител во Прилеп, бил раководител на Прилепскиот околиски револуционерен комитет. Следната учебна година работел како учител во Куманово, а од 1900 до 1902 година учителствувал во Крива Паланка, каде бил претседател на Околискиот комитет на ВМОРО и активно учествувал во создавањето на каналите за пренесување оружје од Бугарија во Македонија.

Во март 1903 година бил уапсен од османлиските власти, осуден на шест години затвор и испратен во Битолскиот затвор.

Во март 1904 година успеал да избега од затворот, по што повторно се вклучил во револуционерната борба. Станал војвода на чета и инструктор-ревизор на четите во Прилепско, а истата година учествувал и на Прилепскиот конгрес на ВМОРО.

На 28 јули 1904 година, неговата чета и четата на Пере Ацев биле откриени од турската војска во месноста „Црвена Стена“, во близина на селото Селце, Прилепско. Во повеќечасовната нерамноправна борба Никола Каранџулов бил тешко ранет. По негова молба, за да не падне жив во рацете на непријателот, бил застрелан од четникот Коце од Велмевци.

Хронологија

1880 – Роден во Прилеп.

1898 – Станува член на ВМОРО.

1898–1899 – Раководител на Прилепскиот околиски револуционерен комитет.

1899–1900 – Учител во Куманово.

1900–1902 – Учител во Крива Паланка и претседател на Околискиот комитет на ВМОРО.

Март 1903 – Осуден на шест години затвор.

Март 1904 – Бега од Битолскиот затвор.

1904 – Војвода и инструктор-ревизор на четите во Прилепско; учесник на Прилепскиот конгрес.

28 јули 1904 – Загинува во борбата кај месноста „Црвена Стена“, Прилепско.

Историско значење

Никола Каранџулов е еден од истакнатите организатори и војводи на ВМОРО во Прилепско и Крива Паланка. Со својата организациска работа, воспоставувањето на канали за пренесување оружје и раководењето со револуционерните чети дал значаен придонес за зајакнувањето на Организацијата. Неговото бегство од затворот и херојската смрт во борбата кај „Црвена Стена“ го вбројуваат меѓу најпожртвуваните револуционери на ВМОРО.