Никола Гули

Никола Гули е роден во 1901 година во Крушево. Бил син на легендарниот илинденски војвода Питу Гули. Основното образование го завршил во родниот град, а гимназиското во Софија.

Уште како млад се вклучил во македонското револуционерно движење. По обновувањето на ВМРО под раководство на Тодор Александров, станал негов личен телохранител, истакнувајќи се со својата храброст, решителност и безрезервна посветеност на Организацијата.

По Првата светска војна активно учествувал во повторното организирање и зацврстување на револуционерната мрежа. По наредба на ВМРО го ликвидирал Александар Панов во Софија, основач на „Земјоделската емигрантска група“ во 1922 година.

Подоцна станал четник, а потоа и војвода на ВМРО во Велешко и Крушевско, организирајќи акции и нелегални преминувања преку границата.

Во рамките на својата револуционерна дејност преземал повеќе ризични патувања низ Кралството СХС. Во Загреб остварил средба со хрватскиот политички водач Степан Радиќ, во обид да се воспостави соработка меѓу македонското и хрватското национално движење.

При едно патување со воз низ Србија, на 15 септември 1923 година, бил откриен од тајната полиција во Ниш и уапсен пред да успее да го употреби оружјето што го носел со себе.

По долги испрашувања, тешки измачувања и затворски страдања, во летото 1924 година бил погубен во Белградскиот затвор.

Хронологија

1901 – Роден во Крушево.

По Првата светска војна – Се приклучува кон обновената ВМРО.

1922 – По наредба на ВМРО го ликвидира Александар Панов во Софија.

1922–1923 – Војвода на ВМРО во Велешко и Крушевско.

1923 – Остварува средба со Степан Радиќ во Загреб.

15 септември 1923 – Уапсен од српската тајна полиција во Ниш.

Лето 1924 – Погубен во Белградскиот затвор.

Историско значење

Никола Гули е еден од најистакнатите млади војводи на обновената ВМРО во периодот по Првата светска војна. Како син на Питу Гули, ја продолжил семејната револуционерна традиција и станал близок соработник и личен телохранител на Тодор Александров. Неговата активност во Велешко и Крушевско, како и неговата трагична смрт во српскиот затвор, го вбројуваат меѓу најпожртвуваните борци на меѓувоеното македонско револуционерно движење.