Лука Џеров

Лука Џеров е роден на 27 октомври 1870 година во Битола. Основното образование го завршил во родниот град, а потоа дипломирал во Солунската егзархиска машка гимназија. Со револуционерна дејност започнал да се занимава уште пред основањето на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација (ВМОРО).

Во 1892 година, заедно со Даме Груев и Анастас Лозанчев, ја формирал револуционерната група „Учителски сојуз“, која претставувала една од првите организирани револуционерни иницијативи во Битола. Истата година заминал во Софија, каде работел како службеник во Окружниот суд. Таму се приклучил на Младата македонска книжевна дружина и соработувал во списанието „Лоза“ и весникот „Глас македонски“ (1893–1894), придонесувајќи за развојот на македонската национална мисла.

Во Македонија навлегувал двапати со револуционерни чети. Во 1896 година бил назначен за учител во селото Цер, Демирхисарско, а потоа, во 1897–1898 година, учителствувал во Кичево, каде активно работел на ширењето и зацврстувањето на организацијата на ВМОРО.

Поради револуционерната дејност бил уапсен од османлиските власти и поминал повеќе од една година во затворите во Кичево и Битола. По ослободувањето, во 1901 година, бил избран за член на Битолскиот окружен револуционерен комитет, на местото на Ѓорѓи Сугарев, по откривањето на Јосифовата афера.

На Смилевскиот конгрес во мај 1903 година бил избран за началник на Кичевскиот востанички реон. За време на Илинденското востание, при нападот на Кичево, заедно со Ванчо Србаков командувал со одред од околу 200 востаници.

По задушувањето на Востанието се повлекол во Бугарија, каде се приклучил на Серската револуционерна група. Во 1907 година повторно дејствувал како војвода во Битолско, продолжувајќи ја револуционерната борба.

По Втората балканска војна трајно се населил во Бугарија, каде учествувал во активностите на Временото претставништво на поранешната ВМОРО, кое ги обединувало истакнатите ветерани на Организацијата.

Лука Џеров починал во Софија, на 20 септември 1948 година.

Хронологија

27 октомври 1870 – Роден во Битола.

1892 – Со Даме Груев и Анастас Лозанчев го формира „Учителски сојуз“.

1892–1894 – Работи во Софија и соработува во „Лоза“ и „Глас македонски“.

1896 – Учител во с. Цер, Демирхисарско.

1897–1898 – Учител во Кичево.

1899–1901 – Затворен во Кичево и Битола.

1901 – Член на Битолскиот окружен револуционерен комитет.

Мај 1903 – Избран за началник на Кичевскиот востанички реон.

1903 – Командува со востанички одред при нападот на Кичево.

1907 – Повторно дејствува како војвода во Битолско.

По 1913 – Се населува во Бугарија.

20 септември 1948 – Починува во Софија.

Историско значење

Лука Џеров е еден од истакнатите организатори и војводи на ВМОРО во Битолскиот револуционерен округ. Како еден од основачите на „Учителскиот сојуз“, член на Битолскиот окружен комитет и началник на Кичевскиот востанички реон, одиграл значајна улога во подготовките и текот на Илинденското востание. Покрај револуционерната работа, оставил трага и како публицист и соработник на првите македонски печатени гласила во Софија, придонесувајќи за развојот на македонската национална идеја.