Крсто Гермов – Шаќир Војвода

Крсто Гермов, познат како Шаќир Војвода, е роден во 1875 година во Прилеп. По професија бил шнајдер, но уште во младоста се вклучил во Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација (ВМОРО).

Во 1902 година го убил шпионот кој ја предал четата на Марко Патчев кај Кадино Село, по што преминал во илегала и станал четник во четата на Пере Ацев. Набргу се истакнал со својата храброст и бил поставен за секретар на мариовската чета на Толе Паша.

За време на Илинденското востание активно учествувал во повеќе борби против турскиот аскер. По загинувањето на Толе Паша, кон крајот на 1903 година, бил назначен за реонски војвода во Мариово, продолжувајќи ја револуционерната борба и обновата на организациската мрежа.

Во пролетта 1904 година го придружувал Ѓорче Петров при неговите обиколки низ Македонија, а потоа, заедно со Никола Каранџулов, работел на повторното организирање на комитетите во повеќе краишта.

Во 1906 година бил уапсен заедно со Иван Ѓуров и осуден на доживотен затвор. По Младотурската револуција, на 24 јули 1908 година, бил амнестиран и ослободен. За време на акцијата за разоружување што ја спроведувале младотурските власти во 1910 година, бил повторно уапсен и сурово измачуван, по што успеал да избега во Софија, каде отворил сопствено кафуле.

Како војвода повторно се активирал во текот на Првата и Втората балканска војна, за што бил одликуван со Орден „За храброст“ – IV степен.

По Првата светска војна останал да живее во Бугарија. Во периодот 1935–1936 година, заедно со Андон Динев, соработувал во списанието „Македонски вести“. Во септември 1944 година бил еден од потписниците на познатиот „Апел до Македонците во Бугарија“.

По ослободувањето на Македонија, во ноември 1944 година, се вратил во татковината. Бил избран за народен пратеник од Прилепско во Народното собрание на Македонија, а првата седница, одржана на 1 септември 1946 година, ја отворил токму Шаќир Војвода, како најстар пратеник.

Крсто Гермов – Шаќир Војвода починал во Скопје, на 17 декември 1962 година. Погребан е во Прилеп со највисоки државни и воени почести.

Хронологија

1875 – Роден во Прилеп.

1902 – Станува четник во четата на Пере Ацев.

1903 – Секретар на четата на Толе Паша; по неговата смрт станува реонски војвода во Мариово.

1904 – Го придружува Ѓорче Петров и работи на обновата на Организацијата.

1906 – Осуден на доживотен затвор.

24 јули 1908 – Амнестиран по Младотурската револуција.

1910 – Повторно уапсен и измачуван; пребегнува во Софија.

1912–1913 – Учествува во Балканските војни.

1935–1936 – Соработува во списанието „Македонски вести“.

Септември 1944 – Потписник на „Апелот до Македонците во Бугарија“.

Ноември 1944 – Се враќа во Македонија.

1 септември 1946 – Ја отвора првата седница на Народното собрание на Македонија.

17 декември 1962 – Починува во Скопје.

Историско значење

Крсто Гермов – Шаќир Војвода е еден од најпознатите мариовски војводи на ВМОРО. Неговата револуционерна дејност траела повеќе од четири децении – од Илинденското востание, преку обновата на Организацијата, Балканските војни и меѓувоениот период, па сè до учеството во политичкиот живот на Македонија по Втората светска војна. Како револуционер, војвода и народен пратеник, тој оставил траен белег во историјата на македонското националноослободително движење.