Крсто Асенов – Мечката

Крсто Асенов, познат по прекарот „Мечката“, е роден во 1877 година во Сливен, Бугарија. По националност бил Бугарин. Гимназиското образование го завршил во Варна, а високото образование го продолжил во Софија. За време на студиите, под влијание на Гоце Делчев, се приклучил на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација (ВМОРО) и активно се вклучил во борбата за ослободување на Македонија и Одринско.

Како војвода дејствувал во Серскиот револуционерен округ, каде бил близок соработник на Христо Чернопеев и Јане Сандански. Се истакнал како исклучително храбар и физички силен револуционер, поради што меѓу соборците бил познат и по прекарите „Черкез“ и „Огнениот даскал“.

Во август 1901 година бил еден од главните организатори и непосредни учесници во грабнувањето на американската протестантска мисионерка Елен Стоун. Покрај учеството во акцијата, ги водел и преговорите со претставниците на протестантската мисија околу исплатата на откупот, кој бил наменет за финансирање на револуционерната дејност на Организацијата.

Во пресрет на Илинденското востание бил војвода во Кукушко. Учествувал во борбите кај селата Неманци и Постол, а на самиот Илинден, во селото Корнишор, неговата чета се соединила со четите на Апостол војвода, Тодор Ѓотов и Иван Карасулијата. Пред околу 250 четници било осветено востаничкото знаме, со што бил означен почетокот на востаничките дејства во тој реон.

По почетокот на Востанието, Крсто Асенов решил да стапи во брак со Ана Малешевска, ќерка на револуционерот Никола Малешевски. Оваа негова одлука предизвикала несогласувања кај дел од неговите соборци. На 8 септември 1903 година, додека престојувал во колиба заедно со сопругата и курирот, бил убиен на спиење од четникот Мицо Големанов.

По убиството бил формиран револуционерен суд, составен од истакнати дејци на ВМОРО, кој го осудил непосредниот извршител Мицо Големанов на смрт и пресудата била извршена. За поттикнувач на убиството бил сметан Георги Бегинин, против кого исто така била изречена смртна пресуда. Меѓутоа, таа не била извршена по барање на братот на Крсто Асенов.

Хронологија

1877 – Роден во Сливен.

По студиите – По препорака на Гоце Делчев се приклучува на ВМОРО.

1901 – Еден од организаторите на грабнувањето на Елен Стоун.

1903 – Војвода во Кукушко и учесник во Илинденското востание.

2 август 1903 – Учествува во осветувањето на востаничкото знаме во Корнишор.

8 септември 1903 – Убиен од свој соборец за време на Востанието.

Историско значење

Крсто Асенов е еден од најистакнатите војводи на Серскиот револуционерен округ и близок соработник на Гоце Делчев, Христо Чернопеев и Јане Сандански. Особено се истакнал со својата улога во аферата „Мис Елен Стоун“, која обезбедила значителни средства за револуционерната организација и го свртела вниманието на светската јавност кон македонското прашање. Неговата трагична смрт за време на Илинденското востание останува една од најпознатите и најконтроверзните епизоди во историјата на ВМОРО.