Иван Орџанов Карасулијата

Иван Орџанов, познат по прекарот Карасулијата, е роден во селото Кара-Суле (денес Поликастро, Грција), во Солунско. Поради тешките животни услови не стекнал формално образование и уште млад се определил за ајдучки живот. Во 1896 година бил уапсен и поминал седум месеци во затвор во Солун.

По излегувањето од затвор, по наговор на свештеникот Стојан Танчев, се приклучил на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација (ВМОРО). Најнапред извршувал специјални и терористички задачи, а на 15 септември 1897 година станал подвојвода во четата на Апостол Петков, која дејствувала во Дојранско, Гевгелиско и Ениџевардарско.

Во 1898 година, заедно со Апостол Петков, го киднапирал Туран-бег, при што бил убиен неговиот син. За ослободувањето на бегот бил побаран откуп од 2.000 турски лири. Иако парите биле добиени, меѓу четата и раководството на ВМОРО настанал сериозен спор околу нивната распределба. Дел од четниците сакале средствата да ги задржат, но по долги расправии тие биле предадени на Организацијата. Истата година, во ноември 1898 година, Карасулијата и Апостол Петков го ликвидирале грчкиот лекар и османлиски шпион Димитрис Кивирнидис.

На 7 декември 1899 година, при обид за киднапирање на богат гркоман во Валандово, акцијата не успеала и довела до т.н. Валандовска афера. Во Организацијата се сметало дека акцијата била преземена без доволна согласност и дисциплина, поради што Карасулијата се нашол во судир со раководството на ВМОРО. Набргу потоа ја напуштил Организацијата и се приклучил на Врховниот македонски комитет на генерал Иван Цончев.

За време на Илинденското востание во 1903 година учествувал во дејствата на Вториот востанички округ. На 10 август неговата чета учествувала во минирањето на железничкиот мост кај Гевгелија, а потоа и во жестоката борба кај Гандач против бројна османлиска војска. По демобилизацијата на востаничките сили, во ноември 1903 година, повторно заминал во Бугарија.

Во јули 1905 година, кај месноста Џорлев Рид, во близина на селото Лесково, неговата чета била опколена од османлиската војска. Во нерамната борба Иван Орџанов – Карасулијата загинал заедно со целата своја чета.

Хронологија

Роден – Во с. Кара-Суле (денес Поликастро), Солунско.

1896 – Уапсен и затворен седум месеци во Солун.

15 септември 1897 – Станува подвојвода во четата на Апостол Петков.

1898 – Учествува во киднапирањето на Туран-бег и во ликвидацијата на Димитрис Кивирнидис.

7 декември 1899 – Учествува во неуспешната акција што ја предизвикува Валандовската афера.

По 1899 – Преминува во редовите на Врховниот македонски комитет.

1903 – Учествува во Илинденското востание.

Јули 1905 – Загинува со целата своја чета кај Џорлев Рид, близу с. Лесково.

Историско значење

Иван Орџанов – Карасулијата е една од најживописните и најконтроверзни личности во македонското револуционерно движење. Како подвојвода на Апостол Петков, учествувал во бројни акции во Дојранско, Гевгелиско и Ениџевардарско, а подоцна и во Илинденското востание. Неговиот живот го одбележале и несогласувањата со раководството на ВМОРО, поради што преминал во редовите на Врховниот комитет. И покрај тоа, останал активен борец против османлиската власт сè до својата херојска смрт во 1905 година.