Христо Батанџиев

Основач на Македонската револуционерна организација

Христо Батанџиев е роден во 1865 година во Гуменџе (денес Гумениса, Грција), во Ениџевардарско. Основното и средното образование го завршил во родниот крај, по што се посветил на просветната и општествената дејност.

Најнапред работел како учител во Гуменџе, Кукуш и Солун, каде што се истакнал како способен просветен работник и национален деец. Подоцна бил назначен за секретар на Солунската општина, а потоа и на Егзархиската митрополија во Солун, должности што му овозможиле блиски контакти со македонската интелигенција и со националното движење.

Загрижен за положбата на македонското население под Османлиското Царство, се приклучил на групата истомисленици – Д-р Христо Татарчев, Даме Груев, Петар Поп Арсов, Иван Хаџи Николов и Андон Димитров. На 23 октомври 1893 година, во неговиот стан во Солун, шестмината ја основале Македонската револуционерна организација (МРО), која подоцна ќе стане позната како Внатрешна македонско-одринска револуционерна организација (ВМОРО).

На основачкиот состанок Христо Батанџиев бил избран за член на првиот Централен комитет на МРО, со што станал еден од шестемина основачи и највисоки раководители на Организацијата.

Во 1896 година учествувал во работата на Солунскиот конгрес, на кој бил повторно избран за член на Централниот комитет, продолжувајќи да учествува во раководењето на Организацијата во нејзините први години.

По Младотурската револуција во 1908 година се приклучил на Сојузот на бугарските конституциони клубови во Македонија, политичка организација што во почетокот го поддржувала новиот уставен поредок во Османлиското Царство.

По избувнувањето на Втората балканска војна во јуни 1913 година, бил уапсен во Солун од грчките власти. Заедно со повеќе од илјада Македонци бил испратен на заточение на островите Трикери и Итака во Егејското Море.

На 18 јуни 1913 година, заедно со архимандритот Евлогиј Светиев, бил качен на бродот „Екатерини“, кој пловел кон островот Трикери. За време на пловидбата, двајцата биле фрлени во морето од грчки војници, кои потоа пукале кон нив сè додека не потонале. Така трагично завршил животот на еден од основачите на Македонската револуционерна организација.

Хронологија

1865 – Роден во Гуменџе (денес Гумениса), Ениџевардарско.

1880-тите и 1890-тите – Учител во Гуменџе, Кукуш и Солун; секретар на Солунската општина и Егзархиската митрополија.

23 октомври 1893 – Еден од шестемина основачи на Македонската револуционерна организација; избран за член на првиот Централен комитет.

1896 – Повторно избран за член на Централниот комитет на Солунскиот конгрес.

1908 – Се приклучува на Сојузот на бугарските конституциони клубови во Македонија.

Јуни 1913 – Уапсен од грчките власти и интерниран.

18 јуни 1913 – Убиен во Егејското Море заедно со архимандритот Евлогиј Светиев.

Историско значење

Христо Батанџиев е еден од шестемина основачи на Македонската револуционерна организација и член на нејзиниот прв Централен комитет. Со својата просветна, организациска и раководна дејност дал значаен придонес во создавањето на револуционерната мрежа во Македонија. Неговото трагично убиство во 1913 година го вбројува меѓу најистакнатите дејци кои ги положиле своите животи за македонското националноослободително движење.