Ѓорче Петров

Детството, образованието и создавањето на ТМОРО (1865–1896)

Ѓорче Петров е роден на 2 април 1865 година во селото Варош, Прилепско. Основното образование го стекнал во Прилеп и Битола, а школувањето го продолжил во Солунската егзархиска машка гимназија. Во 1885 година, заедно со уште дванаесетина свои соученици, бил исклучен од гимназијата поради своите слободољубиви идеи и национални убедувања.

По завршувањето на образованието работел како учител во Штип, Скопје, Битола и Солун. Учителската професија ја користел за ширење на просветата и за организирање на револуционерната дејност меѓу македонското население.

Додека учителствувал во Битола, заедно со Пере Тошев формирал револуционерен кружок, кој станал едно од јадрата на идната Тајна македонско-одринска револуционерна организација (ТМОРО).

По основањето на ТМОРО, за кратко време бил избран за член на Централниот комитет, станувајќи еден од најблиските соработници на Гоце Делчев.

Во 1896 година ја објавил својата капитална книга „Материјали за проучување на Македонија“, едно од најзначајните научни дела за географијата, етнографијата и општествените прилики во Македонија.

Истата година, заедно со Гоце Делчев, го изработил Уставот на ТМОРО, со кој биле поставени организациските принципи што ќе овозможат брзо ширење и зацврстување на Организацијата низ Македонија и Одринско.

Ѓорче Петров (II дел)

Задграничен претставник, Илинденското востание и Рилскиот конгрес (1896–1905)

Од 1896 до 1902 година, Ѓорче Петров, заедно со Гоце Делчев, ја извршувал должноста задграничен претставник на ТМОРО во Софија. Во тој период двајцата ја организирале врската меѓу Централниот комитет и револуционерните окрузи во Македонија, обезбедувале оружје, финансиски средства, револуционерен материјал и доброволци, а истовремено ја претставувале македонската кауза пред јавноста и пред македонската емиграција.

Ѓорче Петров бил еден од најблиските соработници на Гоце Делчев и одиграл значајна улога во изградбата и зацврстувањето на организациската мрежа на ТМОРО.

За време на Илинденското востание во 1903 година, со голема чета влегол во Македонија и учествувал во борбите во Прилепско-мариовскиот крај. Иако Востанието било задушено, Петров останал еден од највлијателните дејци на Организацијата и активно се вклучил во нејзината обнова.

На Рилскиот конгрес во 1905 година повторно бил избран за член на Задграничното претставништво на ВМРО во Софија, што претставувало потврда на довербата што ја уживал меѓу раководството и револуционерите.

Покрај револуционерната работа, Ѓорче Петров продолжил и со својата публицистичка и научна дејност, оставајќи значајни трудови за Македонија и македонското национално прашање.

Последните години и историското наследство (1905–1921)

По Рилскиот конгрес во 1905 година, Ѓорче Петров продолжил активно да работи во редовите на ВМРО, но сè повеќе се посветувал и на публицистичката, научната и политичката дејност. Како еден од најобразованите македонски револуционери, тој настојувал македонското прашање да биде претставено пред европската јавност врз основа на историски, географски и етнографски аргументи.

По Младотурската револуција во 1908 година се вклучил во легалниот политички живот, останувајќи доследен на идејата за автономна Македонија. Во следните години бил активен во јавниот живот, продолжувајќи да пишува и да работи за афирмација на македонската национална кауза.

По Првата светска војна, во услови на длабоки поделби во македонското револуционерно движење, Ѓорче Петров се залагал за политички решенија и за зачувување на основните идеали врз кои била создадена Организацијата.

На 28 јуни 1921 година, бил убиен во Софија, со што македонското национално движење загубило еден од своите најголеми идеолози, организатори и интелектуалци.

Хронологија

2 април 1865 – Роден во с. Варош, Прилепско.

1885 – Исклучен од Солунската егзархиска гимназија.

По 1885 – Учител во Штип, Скопје, Битола и Солун.

1896 – Ја објавува книгата „Материјали за проучување на Македонија“.

1896 – Заедно со Гоце Делчев го изработува Уставот на ТМОРО.

1896–1902 – Задграничен претставник на ТМОРО во Софија.

1903 – Учествува во Илинденското востание во Прилепско-мариовскиот крај.

1905 – Повторно избран за член на Задграничното претставништво на ВМРО.

28 јуни 1921 – Убиен во Софија.

Историско значење

Ѓорче Петров е еден од основоположниците, најголемите идеолози и организатори на Внатрешната македонско-одринска револуционерна организација. Заедно со Гоце Делчев го изработил Уставот на ТМОРО, а како долгогодишен задграничен претставник одиграл клучна улога во организациското зацврстување и меѓународното афирмирање на македонската револуционерна борба.

Покрај револуционерната дејност, тој оставил трајно научно наследство со својата книга „Материјали за проучување на Македонија“, која претставува едно од најзначајните дела за географијата, етнографијата и општествените прилики во Македонија на крајот од XIX век.

Со својата револуционерна, научна и публицистичка работа, Ѓорче Петров останува една од најголемите личности во македонската историја и еден од најважните творци на организациските и идејните темели на ВМРО.