Антон Стојанов

Антон Стојанов е роден во 1873 година во селото Стојаково, Гевгелиско. Основното образование го стекнал во родниот крај, а средното го завршил во Солунската егзархиска машка гимназија во 1892 година, која во тоа време претставувала едно од најзначајните средишта за образување на идните дејци на македонското револуционерно движење.

По завршувањето на гимназијата извесно време учителствувал во Бугарија, каде што се вклучил во работата на македонските емигрантски организации. Благодарение на својата образованост и организаторски способности бил избран за секретар на Македонскиот комитет, преку кој се работело на помагање на ослободителното движење во Македонија.

Со заострувањето на состојбите во Македонија и подготовките за вооружена борба, Антон Стојанов ја напуштил учителската работа и се вратил во татковината. Во 1903 година се приклучил на четата на Христо Чернопеев, еден од најистакнатите војводи на ВМОРО.

Во составот на неговата чета учествувал во подготовките за Илинденското востание и во вооружените акции против османлиската власт. На 6 април 1903 година, на врвот Готен во Малешевско, четата на Христо Чернопеев била нападната од бројна османлиска војска.

Во жестоката и нерамноправна борба, Антон Стојанов храбро се борел заедно со своите соборци. При судирот загинал, положувајќи го својот живот неколку месеци пред избувнувањето на Илинденското востание.

Иако неговата револуционерна дејност траела кратко, тој останал запаметен како еден од младите интелектуалци кои ја замениле учителската професија со вооружена борба за слободата на Македонија.

Хронологија

1873 – Роден во с. Стојаково, Гевгелиско.

1892 – Ја завршува Солунската егзархиска машка гимназија.

По 1892 – Учителствува во Бугарија и станува секретар на Македонскиот комитет.

1903 – Се приклучува на четата на Христо Чернопеев.

6 април 1903 – Загинува во борба со османлиската војска на врвот Готен, Малешевско.

Историско значење

Антон Стојанов припаѓа на генерацијата македонски учители и интелектуалци кои, покрај просветната работа, активно се вклучиле во револуционерното движење. Како секретар на Македонскиот комитет, а потоа и четник во четата на Христо Чернопеев, дал свој придонес во подготовките за Илинденското востание.

Неговата смрт во борбата на врвот Готен, на 6 април 1903 година, го вбројува меѓу револуционерите кои ги положиле своите животи во пресрет на големото востание, оставајќи пример на пожртвуваност и верност кон идеалите на ВМОРО.