Детството, образованието и создавањето на идејата за македонска револуционерна организација
Андон Димитров, во историската литература често запишуван и како Антон Димитров, е роден во 1867 година во селото Ајватово, Солунско (денес Диавата, Грција). Потекнувал од угледно македонско семејство кое големо внимание посветувало на образованието, што му овозможило уште како млад да стекне солидна подготовка.
По завршувањето на основното и средното образование, студирал право во Цариград, а потоа образованието го продолжил на Универзитетот во Лиеж, Белгија. Со тоа станал еден од ретките високообразовани Македонци од своето време со европско правно образование.
По дипломирањето се вратил во Османлиската Империја и извесно време работел како професор по турски јазик во Солунската егзархиска машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“. Подоцна работел како адвокат и судија во Битола и Цариград, стекнувајќи углед на образуван и способен правник.
Во Солун, каде што во тоа време се собирала македонската интелигенција, Андон Димитров станал близок со д-р Христо Татарчев, Даме Груев, Петар Поп Арсов, Иван Хаџи Николов и Христо Батанџиев. Заедничката загриженост за положбата на Македонија постепено довела до идејата за создавање самостојна револуционерна организација.
На 23 октомври 1893 година, во домот на Христо Батанџиев во Солун, Андон Димитров бил еден од шестмината основачи на Македонската револуционерна организација (МРО).
На тој историски состанок биле поставени темелите на идната Организација. Основачите се договориле таа да биде тајна револуционерна организација, која ќе дејствува исклучиво во Македонија, ќе ги обединува луѓето без разлика на нивната вера и народност и ќе се бори за автономија на Македонија, независно од влијанијата на соседните балкански држави.
Со своето правно образование, политичка зрелост и учество во донесувањето на овие основни принципи, Андон Димитров дал значаен придонес во создавањето на организацијата што подоцна ќе стане позната како Тајна македонско-одринска револуционерна организација (ТМОРО) и ВМОРО.
Хронологија (I дел)
1867 – Роден во с. Ајватово, Солунско.
1880-тите – Студира право во Цариград.
Подоцна – Ги продолжува студиите на Универзитетот во Лиеж, Белгија.
По дипломирањето – Професор во Солунската егзархиска гимназија, потоа адвокат и судија.
23 октомври 1893 – Како еден од шестмината основачи учествува во создавањето на Македонската револуционерна организација.
Дејност по основањето на Организацијата и јавната служба
По основањето на Македонската револуционерна организација во 1893 година, Андон Димитров продолжил активно да ја поддржува нејзината работа. Како еден од најобразованите меѓу основачите, тој учествувал во првите организациски активности и во ширењето на револуционерната идеја меѓу македонската интелигенција.
За разлика од повеќето свои соборци, кои целосно преминале во илегална револуционерна дејност, Андон Димитров продолжил да ја гради и својата професионална кариера. Работел како адвокат и судија во Битола и Цариград, каде што стекнал углед на способен правник и добар познавач на османлиското законодавство.
Иако не бил постојано вклучен во непосредното раководење со Организацијата, останал во тесна врска со нејзините водачи и продолжил да ги поддржува целите поставени на основачкиот состанок во Солун.
По Првата балканска војна и поделбата на Македонија, Андон Димитров се населил во Софија. Таму повторно ја продолжил својата државна и правничка кариера.
Во периодот 1915–1918 година извршувал високи должности во Министерството за правосудство, а од 1918 до 1920 година работел во Министерството за надворешни работи. И во овие служби останал посветен на македонското прашање, користејќи го своето искуство и углед како правник и јавен деец.
Иако не бил повеќе непосредно вклучен во револуционерните акции, неговото име останало тесно поврзано со создавањето на Организацијата и со генерацијата што ги поставила темелите на македонското револуционерно движење.
Хронологија (II дел)
По 1893 – Продолжува да ја поддржува Организацијата, работејќи како адвокат и судија.
Крајот на XIX и почетокот на XX век – Работи во Битола и Цариград.
По 1913 – Се населува во Софија.
1915–1918 – Висок службеник во Министерството за правосудство.
1918–1920 – Работи во Министерството за надворешни работи.
Последните години, историското наследство и значењето
Во последните години од животот, Андон (Антон) Димитров се повлекол од активниот политички и јавен живот. Живеејќи во Софија, внимателно ги следел настаните поврзани со македонското прашање и со развојот на револуционерното движење, чиј основач бил уште во 1893 година.
За разлика од многумина негови современици, неговото име не се поврзува со внатрешните поделби и фракциските судири што ја потресувале ВМРО во првите децении на XX век. Во јавноста останал почитуван како претставник на првата генерација македонски револуционерни интелектуалци и како човек кој дал значаен придонес во создавањето на Организацијата.
Починал на 13 март 1933 година во Софија.
Иако неговата револуционерна дејност не била толку долготрајна како онаа на некои од неговите соборци, неговото место во историјата е трајно обезбедено со учеството во создавањето на Македонската револуционерна организација.
Хронологија
1867 – Роден во с. Ајватово, Солунско.
1880-тите – Студира право во Цариград и на Универзитетот во Лиеж.
По дипломирањето – Професор во Солунската егзархиска гимназија, потоа адвокат и судија во Битола и Цариград.
23 октомври 1893 – Еден од шестмината основачи на Македонската револуционерна организација.
По Првата балканска војна – Се населува во Софија.
1915–1918 – Висок службеник во Министерството за правосудство.
1918–1920 – Работи во Министерството за надворешни работи.
13 март 1933 – Починува во Софија.
Историско значење
Андон (Антон) Димитров е еден од шестмината основачи на Македонската револуционерна организација (МРО) и припадник на првата генерација македонски револуционерни интелектуалци. Како високообразуван правник, тој учествувал во поставувањето на организациските и политичките темели на Организацијата, заедно со д-р Христо Татарчев, Даме Груев, Петар Поп Арсов, Иван Хаџи Николов и Христо Батанџиев.
Иако подоцна бил повеќе посветен на својата правничка и државна кариера, неговото име останува неразделно поврзано со историскиот состанок од 23 октомври 1893 година во Солун, на кој била основана Организацијата што ќе стане носител на македонското националноослободително движење.
Како еден од нејзините основачи, Андон Димитров има трајно место во историјата на македонската револуционерна борба и претставува една од личностите што ги поставиле темелите на организираното националноослободително движење во Македонија.