Библиографски податоци
Наслов: Албум-алманах „Македонија“
Паралелен наслов: Album-Almanach „Macedoine“
Место на издавање: Софија
Година на издавање: 1931
Подготвил: Редакционен комитет
Редакционен комитет:
Илија Иванов, Александар Развигоров, Димитар Ризов, Лазар Томов и Стефан Аврамов.
Кратка библиографска белешка:
Станува збор за обемно и репрезентативно албумско издание посветено на Македонија, подготвено со документарна, историска и илустративна цел. Делото е меѓу најзначајните зборници од меѓувоениот период и претставува важен извор за проучување на македонското прашање, револуционерното движење и културно-историското наследство на Македонија.
Краток опис
„Албум-алманах Македонија“, издаден во Софија во 1931 година, претставува едно од најобемните и најбогато илустрирани изданија посветени на Македонија од првата половина на XX век. Подготвен е како своевидна историска, културна и документарна енциклопедија, со намера на едно место да се соберат податоци за минатото, населението, градовите и селата, стопанскиот и културниот живот, како и за македонското револуционерно движење.
Особена вредност на алманахот претставуваат бројните биографски белешки и фотографии на револуционери, војводи, учители, свештеници, општествени и културни дејци. Во него се зачувани податоци и фотографии за личности за кои во други извори понекогаш има мошне малку информации.
Покрај биографскиот материјал, изданието содржи историски прегледи, спомени, описи на населени места, етнографски и статистички податоци, карти и богат илустративен материјал. Во неговата подготовка учествувале повеќе истакнати дејци и научници од тоа време.
Поради обемот и разновидноста на собраниот материјал, „Албум-алманах Македонија“ и денес претставува значаен извор за истражување на историјата на Македонија и на македонското револуционерно движење.
Содржина на алманахот
„Албум-алманах Македонија“ е замислен како широко енциклопедиско и документарно издание. Неговата содржина опфаќа повеќе области:
- историски прегледи за Македонија и развојот на македонското прашање;
- биографски белешки за револуционери, војводи, учители, свештеници, општествени и културни дејци;
- фотографии и портрети на голем број личности поврзани со револуционерното движење;
- спомени и сведоштва на современици и учесници во настаните;
- податоци за градови и села, нивното население, стопанство, просвета и црковен живот;
- етнографски и статистички прилози;
- материјали за револуционерните организации, нивната дејност и борбите во различни краишта;
- карти, табели и богат илустративен материјал;
- прилози од истакнати научници, општественици и јавни дејци од тоа време.
Особено значаен е биографскиот дел, бидејќи во алманахот се среќаваат податоци за голем број помалку познати дејци, за кои во други публикации има само кратки или фрагментарни информации. Токму затоа изданието има голема вредност како почетен извор при составување биографии и при понатамошно споредување со други историски извори.
Значење на изданието
„Албум-алманах Македонија“ има особено место меѓу изданијата посветени на Македонија од меѓувоениот период. Неговата вредност не е само во обемот, туку и во разновидноста на собраниот материјал – историски прилози, биографии, фотографии, спомени, статистички податоци, етнографски белешки и описи на населени места.
За истражувачите на македонското револуционерно движење, алманахот е особено значаен поради големиот број биографски податоци и фотографии на дејци, меѓу кои има и личности за кои во други публикации се зачувани многу малку информации. Поради тоа, изданието често служи како почетна точка за понатамошно истражување и споредување со други извори.
Алманахот е важен и како сведоштво за начинот на кој Македонија, нејзиното минато и македонското прашање биле претставувани во јавниот и политичкиот простор во почетокот на 1930-тите години. Затоа неговите текстови треба да се читаат и како историски извори на своето време, со свест за политичкиот и идеолошкиот контекст во кој биле создадени.
Со богатството на фотографии, биографски белешки и документарен материјал, „Албум-алманах Македонија“ останува едно од највредните референтни изданија за проучување на личности, настани и населени места поврзани со македонската историја и револуционерното движење.
Изданија и дигитална достапност
Првото издание на „Албум-алманах Македонија“ е објавено во Софија во 1931 година и денес претставува библиографска реткост. Оригиналните примероци се тешко достапни, а поради големиот формат, богатата илустративна содржина и историската вредност, изданието е особено ценето меѓу истражувачите и колекционерите.
Во 2008 година е објавено фототипно издание, со кое содржината на оригиналот повторно станала подостапна за пошироката јавност. Фототипното издание го задржува изгледот и распоредот на оригиналното издание од 1931 година. (ortograph.com)
Дигитализиран примерок од алманахот е достапен и преку онлајн библиотеки. Библиотека „Струмски“, на пример, го наведува дигиталниот примерок како преземен од Дигиталната библиотека на НУБ „Св. Климент Охридски“ во Скопје. (strumski.com)
За истражувачка работа особено е корисна дигиталната верзија, бидејќи овозможува полесно пребарување и споредување на биографските, фотографските и историските материјали содржани во ова обемно издание.
Извор
Дигитален примерок:
„Албум-алманах Македонија“, Софија, 1931 година – Библиотека „Струмски“. (strumski.com)
Напомена:
Библиотека „Струмски“ наведува дека дигиталниот примерок потекнува од Дигиталната библиотека на НУБ „Св. Климент Охридски“ – Скопје. (strumski.com)