Ова автентично писмо до Никола Малешевски –
– 17 февруари 1900 година е написано од Гоце Делчев во Софија и е упатено до неговиот близок соработник и пунктов началникот на ТМОРО.
Во ова значајно писмо до Никола Малешевски – 17 февруари 1900 година, Делчев се осврнува на состојбите меѓу револуционерните дејци, несогласувањата и финансиските потреби на Организацијата. Истовремено зборува и за практичните потреби на внатрешната организациска работа и бара да му бидат испратени средства за нејзино продолжување.
Сочуваната документација од 1900 година покажува низ какви сложени внатрешни предизвици поминувала Внатрешната организација. Секое зачувано писмо до Никола Малешевски 17 февруари 1900 година сведочи за искрената загриженост на Делчев за единството меѓу дејците и за обезбедувањето на потребните материјални средства за одржување на пунктските бази.
Архивската вредност на овој документ е исклучителна, бидејќи ги открива личните размислувања, емотивните реакции и принципиелните ставови на Делчев во моменти кога организациската мрежа се соочувала со сериозни искушенија.
Никола,
Писмото ти го добив. Нека да кажам за Коцев: добар пат.
Крајно жалам за случката со јунаците. Се гледа дека тие биле вистински деца. Но, пак, и оттука не можам со нешто да ти се пофалам.
Денес, откако го добив твоето писмо, бев удостоен со еден неочекуван удар. Бај ти
Давидов, по долги разговори, благоволи да ми каже, по повод на еден разговор, дека требало да работиме одделно, зашто ние сме биле луѓето на кои делото им служело!
Неочекувано, иако забележував таква тенденција. Знаеш ти како гледав на расправијата меѓу нив и Ѓорче и што му зборував на последниот.
Дали сум во право или не, не знам, но фактот е доста грозен.
Тешко на робот и ништо повеќе.Едно само знам, дека…
И тука не треба да се очајувам.
Од положбата дознавав многу случаи и не е чудо ништо да стане, само да биде широко и чесно.
И без друго се трудам што се може во внатрешната работа.
Испрати ми кога ќе ми собереш и каква малечка сума, за да можам да помогнам таму.
Како замислуваш, работата е за сите.
Софија, 17 февруари
1900.
Твој
Гоце
Забелешка: Текстот е пренесен на современ македонски правопис според факсимилот на оригиналното писмо. При преносот се задржани смислата, редоследот и карактерот на оригиналниот текст.
Извор: Гоце Делчев, писмо до Никола Малешевски, Софија, 17 февруари 1900 година; факсимил од оригиналот, објавен во изданијата на Пејо Јаворов и дигитално достапен преку Wikimedia Commons.