Климент Кузманов Шапкарев, познат под револуционерниот псевдоним Август (30 јануари 1875 – 12 септември 1949), бил македонски револуционер, учител и деец на Македонската револуционерна организација. Потекнувал од едно од најпознатите охридски просветителски семејства и бил син на истакнатиот етнограф, фолклорист и просветен деец Кузман Шапкарев.
Во текот на својата револуционерна дејност Климент Шапкарев бил близок со Гоце Делчев, работел на тајните канали за пренесување луѓе и оружје во Македонија, бил секретар на Одринскиот окружен комитет и учествувал како делегат на значајни конгреси на Организацијата.
Рани години и образование
Климент Шапкарев е роден на 30 јануари 1875 година во Охрид.
Како син на Кузман Шапкарев растел во средина непосредно поврзана со просветата, народното творештво и борбата за црковна и културна самостојност.
Се школувал во Солунската машка гимназија „Св. Кирил и Методиј“. Токму во Солун се нашол во средина од која ќе произлезат повеќе истакнати дејци на македонското револуционерно движење.
Уште како ученик се вклучил во таен револуционерен кружок заедно со Гоце Делчев и Петар Васков. На тој начин неговото револуционерно оформување започнало уште пред создавањето на широката организациска мрежа на Македонската револуционерна организација.
По завршувањето на гимназиското образование заминал во Софија, каде студирал биологија и хемија.
Револуционерна дејност
Во втората половина на 1890-тите години Шапкарев веќе активно учествувал во македонското револуционерно и емигрантско движење.
Во 1897 година, како претставник на Самоковското македонско друштво, учествувал на Четвртиот македонски конгрес.
По завршувањето на образованието во 1898 година станал учител во Самоков.
Меѓутоа, неговата учителска работа истовремено служела и како покритие за една многу поважна задача на Организацијата. Шапкарев бил поставен за пунктов началник и бил задолжен за организирање на тајните канали преку кои од Бугарија кон Македонија се префрлале револуционери, курири, оружје и друг материјал.
Пунктовите покрај границата имале исклучително значење за функционирањето на Организацијата. Преку нив се одржувала врската меѓу раководството и четите во внатрешноста, а се обезбедувале и луѓе и оружје потребни за развојот на вооружената борба.
На оваа должност Шапкарев бил дел од пошироката организациска мрежа во која една од клучните личности бил неговиот поранешен соученик Гоце Делчев.
Одринскиот револуционерен округ
Во 1904–1905 година Климент Шапкарев бил учител во Одринската гимназија „Д-р Петар Берон“.
Истовремено бил секретар на Одринскиот окружен комитет на Македонската револуционерна организација.
Неговата работа во Одринско е значајна затоа што покажува дека дејноста на Шапкарев не била ограничена само на Македонија. Организацијата во тоа време дејствувала и во Одринскиот револуционерен округ, а меѓу македонските и одринските организациски структури постоеле тесни врски.
Како секретар на окружниот комитет Шапкарев бил непосредно вклучен во организациското раководење на овој значаен револуционерен округ.
Рилскиот и Ќустендилскиот конгрес
Климент Шапкарев учествувал и во два значајни конгреси на Организацијата.
Во октомври 1905 година бил делегат на Рилскиот конгрес.
Конгресот бил одржан по Илинденското востание, во време кога Организацијата настојувала да ги обнови своите структури и да ги надмине внатрешните разлики што станувале сè поизразени.
Шапкарев подоцна бил делегат и на Ќустендилскиот конгрес во 1908 година.
Неговото присуство на двата конгреси покажува дека тој не бил само локален организациски работник, туку деец кој учествувал и во пошироките политички и организациски процеси во револуционерното движење.
Балканските војни
Пред почетокот на Првата балканска војна во 1912 година Климент Шапкарев заминал од Одрин во Бугарија и се пријавил како доброволец.
Бил распореден во 52. пешадиски полк на бугарската армија и учествувал во борбите кај Одрин.
За покажаната храброст бил одликуван со крст.
За време на Втората балканска војна во 1913 година служел во штабот на Македонско-одринското ополчение.
Првата светска војна
За време на Првата светска војна Шапкарев престојувал и во Велес, каде бил член на цензурна комисија.
По завршувањето на војните продолжил со учителската и општествената дејност.
Во текот на својот живот работел како просветен работник во повеќе места, меѓу кои Самоков, Одрин и други градови, но останал поврзан и со македонското револуционерно движење.
Публицистичка дејност
Климент Шапкарев бил активен и како публицист.
Под псевдонимот „Август“ објавувал текстови во печатот поврзан со македонското револуционерно движење.
Во неговите текстови се одразувале и идејните поделби што по Илинденското востание се појавиле во Организацијата.
Како човек кој лично познавал голем број од раководителите и учесниците во револуционерното движење, Шапкарев претставувал и непосреден сведок на важни настани од крајот на XIX и почетокот на XX век.
Последните години во Македонија
Во текот на Втората светска војна Климент Шапкарев повторно престојувал во Македонија.
Последните години од својот живот ги поминал во Битола.
Таму починал на 12 септември 1949 година, на 74-годишна возраст.
Хронологија
30 јануари 1875 – Роден во Охрид.
Ученички години – Се школува во Солунската машка гимназија и учествува во таен револуционерен кружок заедно со Гоце Делчев и Петар Васков.
1890-ти – Студира биологија и хемија во Софија.
1897 – Делегат на Четвртиот македонски конгрес како претставник на Самоковското друштво.
1898 – Станува учител во Самоков и пунктов началник на Организацијата.
1904–1905 – Учител во Одринската гимназија „Д-р Петар Берон“ и секретар на Одринскиот окружен комитет.
1905 – Делегат на Рилскиот конгрес на Организацијата.
1908 – Делегат на Ќустендилскиот конгрес.
1912 – Како доброволец учествува во Првата балканска војна и во борбите кај Одрин.
1913 – За време на Втората балканска војна служи во штабот на Македонско-одринското ополчение.
1914–1918 – Во периодот на Првата светска војна престојува и во Велес.
Подоцнежни години – Продолжува со просветна, општествена и публицистичка дејност.
12 септември 1949 – Починува во Битола.
Историско значење
Климент Шапкарев припаѓа на генерацијата македонски дејци кои уште како ученици во Солун влегле во револуционерните кругови од кои подоцна ќе се развие организираното македонско револуционерно движење.
Неговата поврзаност со Гоце Делчев уште од ученичките години, работата како пунктов началник и организирањето на преносот на луѓе и оружје покажуваат дека Шапкарев бил дел од важната логистичка мрежа без која револуционерната организација не можела да функционира.
Неговата работа во Одринскиот окружен комитет, како и учеството на Рилскиот и Ќустендилскиот конгрес, дополнително сведочат за неговото место во организациските структури на движењето.
Климент Шапкарев е интересен и како припадник на едно познато охридско просветителско семејство. Како син на Кузман Шапкарев, тој ја продолжил семејната традиција на просветна и општествена дејност, но својот животен пат го насочил и кон организираното револуционерно движење.
Со својата повеќедецениска дејност како револуционер, учител, организациски работник и публицист, Климент Шапкарев останува една од личностите што ги поврзуваат просветителската традиција на XIX век со македонското револуционерно движење од крајот на XIX и почетокот на XX век.