Рафаел Моше Камхи е роден на 15 декември 1870 година во Битола, тогаш во Османлиското Царство, во старо сефардско еврејско семејство. Се школувал во Битола, во еврејското училиште „Alliance Israélite“, а како припадник на повеќејазичната битолска средина зборувал ладино, турски, грчки, француски и бугарски јазик.
Неговиот живот рано се поврзал со македонското револуционерно движење. Во 1893 година, при доградбата на семејната куќа, Камхи се запознал со Фидан Груев од Смилево, преку кого стапил во контакт со неговиот брат Даме Груев. Во 1894 година бил привлечен во Организацијата и оттогаш неговиот дом во Битола станал едно од сигурните места што ги користеле револуционерните дејци.
Во куќата на Камхи престојувале и се засолнувале Даме Груев, Гоце Делчев, Ѓорче Петров, Пере Тошев, Борис Сарафов, Милан Матов и други дејци. Таму биле чувани организациски материјали и средства, а самиот Камхи со текот на времето добивал сè позначајни доверливи задачи. Османлиските власти ја откриле неговата поврзаност со револуционерното движење и тој бил уапсен, но успеал да биде ослободен.
Камхи бил особено значаен како врска меѓу различните структури на Организацијата. Извршувал курирски и доверливи задачи меѓу Централниот комитет во Солун, Битолскиот окружен комитет и Задграничното претставништво во Софија. Неговото познавање на повеќе јазици, широките познанства и можноста релативно слободно да патува го правеле погоден за ваквата работа.
Во 1896 година учествувал во Солунскиот конгрес на Организацијата. Во следните години продолжил активно да работи за револуционерната мрежа, патувајќи низ Битолско, Ресенско и другите области и одржувајќи врски со раководните дејци.
Неговото име се поврзува и со аферата „Мис Стон“ од 1901–1902 година. Според македонските енциклопедиски извори, Камхи бил вклучен во активностите поврзани со оваа акција, една од најпознатите операции на македонското револуционерно движење пред Илинденското востание.
Во пресрет на востанието османлиските власти веќе биле добро запознаени со неговата активност. На 21 мај 1903 година Рафаел и неговиот брат Ментеш Камхи биле интернирани. Тоа, меѓутоа, не го спречило да се приклучи кон востаничкото движење.
За време на Илинденското востание Рафаел Камхи дејствувал под револуционерниот псевдоним „Скендер Бег“. Учествувал во востаничките акции и борби во Битолско и Ресенско. Неговиот брат Ментеш исто така бил вклучен во движењето и помагал во снабдувањето на востаниците со оружје и друг материјал.
По задушувањето на востанието Камхи не ја напуштил револуционерната дејност. Во 1905 година учествувал на Рилскиот конгрес на ВМОРО. По поделбите што настапиле во Организацијата одржувал блиски односи со дејците од левицата, особено со Ѓорче Петров и Димо Хаџи Димов.
Камхи останал приврзан кон идејата Македонија да добие политичка автономија и да биде заедничка татковина на нејзиното различно население. По Првата светска војна се приклучил кон Привременото претставништво на поранешната обединета Внатрешна револуционерна организација, кое се застапувало за автономно решавање на македонското прашање.
Од 1919 година подолг период живеел во Солун. Таму бил поврзан со еврејската заедница и пред Втората светска војна бил тутор на битолската синагога „Ел Кал де лос Монастирлис“.
Најтрагичниот период од неговиот живот дошол за време на Холокаустот. Во 1943 година, кога започнало депортирањето на Евреите, Камхи успеал да се спаси и преминал во Софија. Голем дел од неговото семејство, како и огромен број Евреи од Битола и Солун, биле убиени во нацистичките логори.
По војната Камхи започнал да ги запишува своите сеќавања за револуционерното движење. Неговите спомени претставуваат значајно непосредно сведоштво за луѓето и настаните со кои бил поврзан уште од првите години на Организацијата. Подоцна тие биле објавувани, меѓу другото и под насловот „Јас, војводата Скендер Бег“.
По неколкугодишниот престој во Софија, околу 1949–1950 година се преселил во Израел. И во длабока старост одржувал интерес за Македонија и кореспонденција поврзана со нејзината историја и револуционерното движење.
Рафаел Моше Камхи починал на 8 јули 1970 година во Израел, на речиси сто години.
Хронологија
15 декември 1870 – Роден во Битола во сефардско еврејско семејство.
1893 – Преку Фидан Груев воспоставува контакт со кругот околу Даме Груев.
1894 – Се вклучува во македонската револуционерна организација.
1896 – Учествува во Солунскиот конгрес на Организацијата.
1890-тите – Неговиот дом во Битола служи како засолниште и место за организациски потреби; извршува курирски и доверливи задачи.
1901–1902 – Неговото име се поврзува со активностите околу аферата „Мис Стон“.
21 мај 1903 – Заедно со братот Ментеш е интерниран од османлиските власти.
1903 – Под псевдонимот „Скендер Бег“ учествува во Илинденското востание и во борбите во Битолско и Ресенско.
1905 – Учествува на Рилскиот конгрес на ВМОРО.
По 1907 – Одржува блиски односи со претставниците на левицата во македонското револуционерно движење.
1919 – Се поврзува со Привременото претставништво на поранешната обединета Внатрешна револуционерна организација.
1919–1943 – Главно живее во Солун и останува поврзан со македонската и еврејската средина.
1943 – За време на Холокаустот се спасува од депортација и преминува во Софија.
По Втората светска војна – Ги запишува своите спомени и сведоштва за македонското револуционерно движење.
1949/1950 – Се преселува во Израел.
8 јули 1970 – Починува во Израел, на речиси 100-годишна возраст.
Историско значење
Рафаел Моше Камхи – Скендер Бег зазема посебно место во историјата на македонското револуционерно движење. Како битолски Евреин и припадник на ВМОРО, неговиот живот е значајно сведоштво за тоа дека во револуционерното движење, покрај мнозинското словенско население, биле вклучени и луѓе од други заедници кои Македонија ја сметале за своја татковина.
Неговата улога не се ограничувала само на вооружената борба. Како доверлив човек и курир меѓу Битола, Солун и Софија, Камхи бил дел од комуникациската мрежа на Организацијата и соработувал со некои од нејзините најзначајни личности – Даме Груев, Гоце Делчев, Ѓорче Петров, Пере Тошев и други.
Учеството во Илинденското востание под името „Скендер Бег“ претставува најпознат дел од неговата револуционерна биографија, но подеднакво значајни се неговата долгогодишна организациска работа и подоцнежните сведоштва. Благодарение на долговечноста, Камхи бил еден од ретките непосредни учесници од раниот период на Организацијата што доживеале да сведочат за тие настани повеќе од половина век подоцна.
Неговите спомени затоа имаат особена историска вредност: тие го поврзуваат времето на создавањето и развојот на ВМОРО, Илинденското востание и подоцнежната историска меморија за македонското револуционерно движење.