Петар Шанданов
Петар Шанданов е роден на 4 јули 1895 година во Охрид.
Основното образование го завршил во родниот град, а потоа се школувал во Битолската гимназија. Во 1912 година се приклучил на ВМОРО. Кон крајот на пролетта истата година станал секретар во четата на Георги Чуранов, со која учествувал во Балканската војна.
Во 1913 година учествувал во Охридско-Дебарското востание во четата на Петар Чаулев. По задушувањето на востанието бил заробен од српските власти и осуден. По ослободувањето преминал во Бугарија.
Во периодот од 1914 до 1916 година го завршил Военото училиште во Софија. Како офицерски кандидат учествувал и во Првата светска војна.
По војната служел во гарнизоните во Неврокоп, Бургас и Русе. Во 1921 година ја напуштил воената служба и се запишал на Правниот факултет во Софија.
Во пролетта 1922 година повторно влегол во Македонија како војвода на чета заедно со Иван Кушев. Во јуни истата година, кај селото Патетино, четите на Кушев, Шанданов и Лазар Велков биле предадени и нападнати. Во борбата Шанданов бил тешко ранет и префрлен во Бугарија на лекување.
Во септември 1923 година бил секретар на Битолскиот окружен конгрес, каде бил избран за член на окружното тело заедно со Георги Попхристов и Атанас Стефанов.
По убиството на Тодор Александров во 1924 година бил меѓу главните организатори и учесници во казнените акции против лицата кои биле сметани за одговорни за атентатот. Заедно со Кирил Дрангов го организирал убиството на Анастас Василев, кој бил обвинуван за учество во заговорот против Александров.
Во 1925 година бил избран за резервен член на Централниот комитет на ВМРО и на таа должност останал до 1928 година.
По убиствата на повеќе истакнати дејци, меѓу кои Петар Михајлов, Евтим Цеков и Димитар Аврамов, влегол во отворен судир со Иван Михајлов.
По убиството на Александар Протогеров на 7 јули 1928 година го зазел неговото место во Централниот комитет на ВМРО. Заедно со Георги Попхристов јавно ги осудил самоволните постапки на Иван Михајлов и започнал подготовки за негово отстранување од раководството на Организацијата.
Откако не добил поддршка од поголемиот дел од македонските организации, постепено се зближил со ВМРО (Обединета). Кон крајот на 1932 година почнал да ја застапува идејата за решавање на македонското прашање во рамките на една југословенска федерација, поради што бил критикуван и од страна на ВМРО (Обединета).
Во јуни 1934 година ВМРО (Протогеровисти) се самораспуштила.
По политичките промени во Бугарија во 1934 година бил под постојан полициски надзор и интерниран во повеќе градови: Карлово, Разград, Пловдив и Гонда Вода.
Кон крајот на 1944 година влегол во Македонија со бригадата „Гоце Делчев“. Во Прилеп потпишал декларација до македонскиот народ, а по ослободувањето на Скопје се преселил таму.
Бил делегат на Второто заседание на АСНОМ и избран за член на Президиумот на Народното собрание на Македонија.
По конфликтот со Лазар Колишевски повторно се вратил во Бугарија.
Во почетокот на педесеттите години бил затворен во логорот Белене, каде поминал неколку години. По промената на бугарската политика кон македонското прашање во почетокот на шеесеттите години бил рехабилитиран и одликуван со државни признанија.
Петар Шанданов починал на 15 октомври 1971 година во Софија.
Останал запаметен како револуционер, војвода, член на Централниот комитет на ВМРО, учесник во Охридско-Дебарското востание, делегат на АСНОМ и една од најконтроверзните личности во македонското револуционерно движење меѓу двете светски војни.