Христо Узунов

Христо Узунов

Роден е на 22 февруари 1878 година во Охрид. Уште како ученик во Солунската егзархиска гимназија се приклучил кон редовите на ВМОРО, привлечен од Даме Груев. Во гимназијата раководел со револуционерен ученички кружок и активно работел на ширење на револуционерните идеи меѓу младината.

По завршувањето на гимназијата неколку години учителствувал во Охрид, а истовремено бил еден од главните организатори на револуционерната мрежа во Охридско и Струшко.

Како раководител и организатор на ТМОРО во Охридскиот регион бил постојано следен и прогонуван од османлиските власти. На двапати бил затворан во Битола. Во март 1903 година бил ослободен од затвор и веднаш повторно се вклучил во револуционерната дејност. Тогаш станал член на Охридското раководно тело, заземајќи го местото на загинатиот војвода Тома Давидов.

На Смилевскиот конгрес во мај 1903 година бил избран за член на Охридското горско началство. Како еден од главните организатори на Илинденското востание во Охридско и Струшко, активно раководел со подготовките и востаничките дејства во регионот.

За време на востанието учествувал во борбите кај Сирулски Рид и селото Куратица, каде востаниците воделе жестоки судири со турската војска.

По задушувањето на востанието останал активен во Битолскиот револуционерен округ. На Прилепскиот конгрес во 1904 година бил назначен за организатор и ревизор на четите во Охридско, Струшко и Кичевско.

На 24 април 1905 година, заедно со четиринаесет добро вооружени четници и војводите Ванчо Србаков и Петар Георгиев, пристигнал во Кичевско со задача да спроведе одлука за казнување на група ренегати и предавници. Во селото Цер четата била опколена од многуброен турски аскер поддржан со артилерија.

Во обид да се пробие од опсадата, војводата Ванчо Србаков бил смртно погоден. Свесни дека немаат можност за спас и не сакајќи да паднат живи во рацете на непријателот, Христо Узунов и неговите соборци извршиле саможртва.

Пред смртта Христо Узунов го напишал своето прочуено проштално писмо, кое останува едно од најтрогателните сведоштва за саможртвата, идеализмот и борбата на македонските револуционери.

Загинал на 24 април 1905 година во селото Цер, Кичевско, заедно со своите соборци.

Христо Узунов останува запаметен како еден од најистакнатите охридски револуционери, организатор на Илинденското востание и симбол на саможртвата во македонското националноослободително движење.